Trả lời nhanh: Một cữ bú đúng bắt đầu từ tư thế vững và khớp ngậm sâu. Mẹ có thể chọn ôm nôi, ôm nôi chéo, ôm bóng hay nằm nghiêng — miễn là đầu, cổ và thân bé thẳng hàng, mặt bé đối diện bầu ngực. Khớp ngậm đúng khi bé há miệng rộng, ngậm trọn quầng vú, môi bè ra ngoài và mẹ không đau. Khớp ngậm nông chính là nguyên nhân hàng đầu gây nứt đầu ti và tắc tia sữa.
4 tư thế cho con bú phổ biến mẹ nên thử
Không có tư thế nào "đúng nhất" cho mọi mẹ — mẹ hãy thử vài kiểu để tìm kiểu thoải mái nhất cho hai mẹ con:
- Ôm nôi: Đầu bé tựa vào khuỷu tay cùng bên với bầu ngực bé bú, bụng bé áp sát bụng mẹ. Đây là tư thế quen thuộc nhất, hợp khi bé đã bú tốt.
- Ôm nôi chéo: Mẹ dùng bàn tay đối diện đỡ gáy và vai bé, tay còn lại nâng bầu ngực. Vì kiểm soát đầu bé tốt hơn nên tư thế này rất hợp bé mới tập bú hoặc bé khó ngậm.
- Ôm bóng (ôm nách): Bé nằm dọc bên hông mẹ, chân hướng ra sau lưng, mẹ đỡ gáy bé bằng bàn tay. Tư thế này hợp mẹ sinh mổ (bé không tì lên vết mổ), mẹ ngực lớn hoặc mẹ sinh đôi.
- Nằm nghiêng: Mẹ và bé cùng nằm nghiêng, mặt đối mặt. Đây là "cứu tinh" cho cữ bú đêm và cho mẹ đang mệt sau sinh — mẹ được ngả lưng nghỉ trong lúc bé bú.
Dù chọn tư thế nào, mẹ hãy nhớ nguyên tắc chung: kéo bé lại gần ngực mẹ, để đầu — cổ — thân bé thẳng một đường, mũi bé ngang với đầu ti và cằm hướng vào bầu ngực trước.
5 dấu hiệu khớp ngậm sâu đúng chuẩn
Khớp ngậm mới là điều quyết định bé bú có hiệu quả và mẹ có đau hay không. Mẹ hãy quan sát 5 dấu hiệu sau:
- Miệng bé mở rất rộng như đang ngáp, ngậm trọn cả quầng vú chứ không chỉ mút đầu ti.
- Môi trên và môi dưới bè ra ngoài như môi cá, không cuộn vào trong.
- Cằm bé chạm sát bầu ngực, mũi để thoáng — bé vẫn thở dễ dàng.
- Phần quầng vú lộ ra phía trên môi trên nhiều hơn phía dưới (khớp ngậm hơi lệch) — vì lưỡi bé cần ôm phần dưới bầu ngực.
- Bé bú nhịp nhàng, có nhịp nuốt, thái dương và tai khẽ động, và mẹ không thấy đau buốt.
Để giúp bé há miệng rộng, mẹ chạm nhẹ đầu ti vào môi trên của bé, chờ bé mở miệng thật to rồi mới ôm nhanh bé vào ngực. Nếu khớp ngậm chưa đúng, mẹ luồn nhẹ một ngón tay sạch vào khoé miệng bé để cắt lực hút rồi cho bé ngậm lại — tránh kéo mạnh đầu ti ra.
Khớp ngậm nông — thủ phạm gây nứt đầu ti và tắc tia sữa
Khi bé chỉ mút mỗi đầu ti, hai chuyện xảy ra. Thứ nhất, đầu ti bị cọ xát vào lợi và lưỡi bé, lâu dần nứt, rát, thậm chí chảy máu. Thứ hai, bé không hút được hết sữa trong bầu ngực, sữa ứ lại dễ gây cương tức và tắc tia sữa, kéo theo nguy cơ viêm tuyến vú.
Vì vậy, cho con bú đúng cách gần như không nên đau. Cảm giác châm nhẹ vài giây đầu cữ bú là bình thường, nhưng đau buốt suốt cữ, đầu ti bị bẹp hay có ngấn trắng sau khi bé nhả ra đều là tín hiệu khớp ngậm cần được sửa. Chỉnh lại tư thế và khớp ngậm thường giúp cơn đau dịu đi ngay và các vết nứt bắt đầu lành.
Hà Phương đồng hành cùng mẹ những ngày đầu
Những tuần đầu cho con bú luôn là quãng nhiều bỡ ngỡ. Nếu mẹ ở Vinhomes Smart City, Tây Mỗ, Nam Từ Liêm hay khu vực lân cận tại Hà Nội đang loay hoay với tư thế bú, đầu ti đau hoặc bầu ngực căng tức, kỹ thuật viên của Hà Phương có thể đến tận nhà quan sát cữ bú, chỉnh khớp ngậm và xử lý sớm khi có dấu hiệu cương tắc: cương sữa sinh lý và tắc sữa non 120.000đ/buổi, tắc sữa 150.000đ/buổi. Mẹ muốn thư giãn phục hồi có thể đặt kèm massage cho mẹ 60–120 phút, giá 90.000đ–150.000đ.
Gọi hoặc nhắn Zalo 0987 475 822 — Hà Phương xác nhận lịch trong khoảng 15 phút, 8:00–17:30 hằng ngày.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán y khoa. Nếu bé bú kém, chậm tăng cân hoặc mẹ đau kéo dài, mẹ nên gặp chuyên gia tư vấn sữa mẹ hoặc bác sĩ.
